Paardenpunt Vlaanderen

Deze week raakte bekend dat in België voor het eerst een paard positief testte op het West Nijl virus (WNV). Als Paardenpunt Vlaanderen willen we de sector correct informeren: wat is dit virus precies, hoe herken je een besmetting, en wat kan je zelf doen? We doen dat bewust nuchter. De meeste paarden die met het virus in aanraking komen, worden niet of nauwelijks ziek. Met een aantal eenvoudige voorzorgen kan je het risico voor je paard bovendien beperken.

Wat is het West Nijl virus?

Het West Nijl virus circuleert van nature tussen wilde vogels en muggen, voornamelijk soorten uit het geslacht Culex (‘huismuggen’). Een mug die bloed zuigt bij een besmette vogel, kan het virus via een beet overdragen op andere dieren of op de mens.

Paarden en mensen zijn zogenaamde ‘eindgastheren’: ze kunnen wel besmet raken, maar geven het virus zelf niet verder door. Er is dus geen risico op overdracht van paard op paard, van paard op mens, of via gewoon contact. Alleen een muggenbeet kan het virus overbrengen.

Het virus heeft sinds 1999 toegeslagen in de USA. Het virus is ook al langer aanwezig in delen van Zuid- en Centraal-Europa en werd de voorbije jaren - mede door warmere en langere zomers - ook meer noordelijk vastgesteld, onder meer bij wilde vogels in België. Dat er nu ook een eerste besmetting bij een paard is vastgesteld, is voor experten dan ook geen volslagen verrassing, maar wel een goed moment om alert te zijn.

Hoe herken je een besmetting bij je paard?

De meeste besmette paarden vertonen geen enkel symptoom.

Wordt een paard toch ziek, dan lijken de eerste klachten op een griepje:

koorts
verminderde eetlust
lusteloosheid of sloomheid

Bij een deel van de zieke paarden (grootteorde 10%) kan het virus ook het zenuwstelsel aantasten. Let dan bijkomend op:

spiertrillingen of spierzwakte
wankelen, struikelen of een onvaste, slepende gang
moeite met rechtstaan of verlammingsverschijnselen

De incubatietijd – zijnde de periode tussen besmetting en eventuele symptomen - bedraagt ongeveer 5 tot 15 dagen. Neurologische klachten kunnen ernstig en soms blijvend zijn; in de zwaarste gevallen kan een paard eraan overlijden of dient ingeslapen te worden. Vroege herkenning en opvolging maken dus wel degelijk een verschil.

Merk je bij je paard één van deze verschijnselen op? Neem dan contact op met je dierenarts.

Een tijdige diagnose helpt niet alleen je eigen paard, maar ook de algemene opvolging van het virus in Vlaanderen. West Nijl koorts staat namelijk op de lijst van aangifteplichtige dierziekten in Europese Unie en dus ook in België: dierenartsen moeten een vermoeden van besmetting melden aan het FAVV. Dat is een bestaande, standaardprocedure die dient om de situatie goed op te volgen - geen reden tot ongerustheid.

Wat kan je zelf doen?

Omdat het virus via muggen wordt overgedragen, is muggenpreventie de belangrijkste hefboom:

Vermijd stilstaand water rond stal en weide (omgekeerde emmers, oude banden, gietkannen…): dit zijn immers ideale broedplaatsen voor muggenlarven.
Ververs het water in drinkbakken en -emmers regelmatig.
Muggen zijn het actiefst tijdens de schemering (ochtend en avond). Overweeg om je paard op die momenten binnen te houden of gebruik een vliegendeken behandeld met insecticide.
Goede stalhygiëne en voldoende ventilatie helpen mee om muggenpopulaties in en rond de stal te beperken.

Er bestaan daarnaast vaccins tegen het West Nijl virus voor paarden. Of vaccinatie voor jouw paard aangewezen is, hangt af van verschillende factoren zoals regio, leeftijd, gezondheidstoestand en gebruik van je paard. Bespreek dit gewoon met je dierenarts: die is het best geplaatst om samen met jou een afweging te maken die bij je paard en situatie past.

Tot slot

Deze eerste vaststelling in België is een moment om alert te zijn, niet om in paniek te slaan. Het overgrote deel van de besmette paarden blijft klachtenvrij of herstelt goed. Door waakzaam te zijn voor symptomen, muggenoverlast te beperken en bij twijfel je dierenarts te raadplegen, bescherm je je paard op een verantwoorde manier.

Paardenpunt Vlaanderen volgt de situatie op de voet en houdt de sector via dit kanaal op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen.